W Moodle 4.5 Plik i Folder są zasobami kursu służącymi do udostępniania materiałów. Różnią się przede wszystkim liczbą prezentowanych dokumentów oraz sposobem, w jaki uczestnik uzyskuje do nich dostęp.
1. Zasób „Plik”
Zasób Plik służy do udostępnienia pojedynczego dokumentu lub materiału, na przykład:
- pliku PDF,
- dokumentu DOCX,
- prezentacji PPTX,
- arkusza kalkulacyjnego,
- obrazu,
- nagrania audio lub wideo,
- archiwum ZIP.
Moodle może obsługiwać wiele typów plików, ale użytkownik musi mieć odpowiednią przeglądarkę lub aplikację umożliwiającą ich otwarcie. [docs.moodle.org]
Najważniejsze funkcje
- przesłanie pliku metodą „przeciągnij i upuść” albo przez selektor aktywności i zasobów;
- dodanie nazwy i opisu;
- wyświetlenie opisu na stronie kursu;
- pokazanie studentowi typu, rozmiaru oraz daty modyfikacji pliku;
- połączenie dostępności pliku z ograniczeniami dostępu i ukończeniem aktywności;
- utworzenie skrótu, czyli aliasu do pliku znajdującego się w repozytorium;
- udostępnienie pliku z repozytoriów zewnętrznych, jeżeli administrator skonfigurował na przykład OneDrive lub Google Drive. [docs.moodle.org], [docs.moodle.org], [docs.moodle.org]
Sposoby wyświetlania
Prowadzący może określić sposób otwierania materiału:
- Automatycznie – Moodle wybiera sposób prezentacji;
- Osadź – plik, np. PDF, obraz lub film, pojawia się wewnątrz strony Moodle;
- Wymuś pobieranie – użytkownik musi pobrać plik;
- Otwórz – materiał jest otwierany bez elementów nawigacyjnych kursu;
- W wyskakującym oknie – plik otwiera się w osobnym oknie;
- dodatkowo administrator może udostępnić tryb ramki lub nowego okna. [docs.moodle.org]
Kiedy stosować?
Zasób Plik jest najlepszy, gdy:
- udostępniamy jeden konkretny dokument;
- materiał ma być widoczny jako osobna pozycja w kursie;
- chcemy dokładnie kontrolować sposób jego otwierania;
- pojedynczy dokument ma mieć własne ograniczenia dostępności lub warunki ukończenia.
2. Zasób „Folder”
Zasób Folder służy do umieszczenia wielu plików w jednej pozycji kursu. Uczestnik otwiera folder, a następnie wybiera potrzebny dokument. Moodle pozwala prezentować materiały pojedynczo albo grupować je w folderach. [docs.moodle.org]
Najważniejsze funkcje
- przechowywanie wielu plików w jednym zasobie;
- tworzenie podfolderów i hierarchicznego układu materiałów;
- przesyłanie archiwum ZIP i rozpakowanie jego zawartości;
- uporządkowanie większego zestawu dokumentów;
- możliwość pobrania zawartości folderu, zależnie od konfiguracji;
- wyświetlanie zawartości na osobnej stronie lub bezpośrednio na stronie kursu;
- zastosowanie wspólnych ograniczeń dostępu do całego zestawu materiałów.
Przy przeciąganiu całego folderu do kursu należy go najpierw skompresować do formatu ZIP. [docs.moodle.org], [docs.moodle.org]
Kiedy stosować?
Zasób Folder jest odpowiedni, gdy:
- materiały tworzą logiczny zestaw;
- publikujemy kilka dokumentów dotyczących jednego tematu;
- chcemy ograniczyć liczbę elementów widocznych na stronie kursu;
- wszystkie dokumenty mają mieć takie same zasady dostępności;
- uczestnik powinien sam wybrać plik z zestawu.
Przykład: folder „Materiały do ćwiczenia 3” może zawierać instrukcję PDF, dane w XLSX, szablon DOCX oraz przykładowe rozwiązanie.
3. Porównanie
| Kryterium | Plik | Folder |
| Liczba materiałów | Zasadniczo jeden główny materiał | Wiele plików i podfolderów |
| Widoczność w kursie | Każdy plik jest osobną pozycją | Cały zestaw jest jedną pozycją |
| Sposób otwierania | Można wybrać osadzenie, pobranie, nowe okno itp. | Użytkownik najpierw ogląda zawartość folderu |
| Organizacja | Prosta, odpowiednia dla pojedynczego dokumentu | Hierarchiczna, odpowiednia dla zestawu dokumentów |
| Ograniczenia dostępu | Ustawiane oddzielnie dla danego pliku | Ustawiane wspólnie dla całego folderu |
| Śledzenie ukończenia | Możliwe dla pojedynczego materiału | Dotyczy folderu jako całości, a nie każdego pliku osobno |
| Aktualizacja | Łatwa wymiana konkretnego dokumentu | Wygodne dodawanie i usuwanie dokumentów w zestawie |
| Czytelność strony kursu | Przy wielu plikach strona może być długa | Ogranicza liczbę pozycji na stronie |
| Najlepsze zastosowanie | Jeden ważny dokument | Pakiet powiązanych materiałów |
4. Najważniejsza różnica dydaktyczna
Jeżeli prowadzący doda pięć dokumentów jako pięć zasobów Plik, każdy z nich może mieć:
- inny opis,
- odrębne ograniczenie dostępu,
- osobny warunek ukończenia,
- własną datę dostępności.
Jeżeli te same dokumenty zostaną umieszczone w jednym zasobie Folder, ustawienia dostępności i ukończenia odnoszą się do całego folderu. Moodle nie traktuje każdego dokumentu wewnątrz folderu jako oddzielnego elementu kursu.
5. Dobre praktyki dla Moodle 4.5
- Stosuj Plik dla najważniejszych dokumentów, takich jak regulamin, sylabus lub instrukcja zaliczenia.
- Stosuj Folder dla materiałów pomocniczych, np. pakietów ćwiczeniowych, tekstów źródłowych i załączników.
- Nadawaj plikom zrozumiałe nazwy, np.
Instrukcja_projektu.pdf, zamiastskan001.pdf. - Włącz wyświetlanie typu i rozmiaru pliku, szczególnie przy dużych materiałach. Informacja ta pomaga użytkownikom korzystającym ze słabszego łącza. [docs.moodle.org]
- Nie umieszczaj zbyt wielu plików bezpośrednio na stronie kursu, ponieważ pogarsza to czytelność i wydłuża przewijanie.
- Dokumenty przeznaczone do czytania online najlepiej publikować jako dostępne cyfrowo pliki PDF lub jako zasób „Strona”.
- Dla materiałów często aktualizowanych warto rozważyć kontrolowany link do repozytorium, zamiast wielokrotnego przesyłania nowych kopii. [docs.moodle.org]
- Nie należy przechowywać w zasobach danych poufnych, danych osobowych ani dokumentów, do których uczestnicy kursu nie powinni mieć dostępu.
- Przed publikacją trzeba sprawdzić widok kursu z rolą studenta oraz działanie plików na urządzeniu mobilnym.
- Archiwa ZIP powinny pochodzić z zaufanego źródła i zostać sprawdzone pod kątem złośliwego oprogramowania.
Podsumowanie
- Plik: pojedynczy, wyraźnie oznaczony materiał z własnymi ustawieniami prezentacji i dostępności.
- Folder: uporządkowany zestaw dokumentów udostępniany jako jeden element kursu.
- Jeżeli student ma wykonać działanie związane z konkretnym dokumentem, lepszy będzie Plik.
- Jeżeli dokumenty stanowią pakiet pomocniczy, bardziej przejrzysty będzie Folder.
