Edytor tekstu TinyMCE w Moodle 4.5

TinyMCE to wizualny edytor tekstu typu WYSIWYG, czyli „otrzymujesz to, co widzisz”. Umożliwia tworzenie sformatowanych treści bez konieczności znajomości języka HTML. W Moodle 4.5 jest domyślnym edytorem tekstu, choć administrator może również udostępnić edytor Atto albo edycję zwykłego tekstu. [docs.moodle.org], [docs.moodle.org]

TinyMCE występuje w wielu miejscach platformy, między innymi podczas:

• tworzenia stron i etykiet;
• pisania postów na forum;
• przygotowywania pytań testowych;
• dodawania opisów tematów, zasobów i aktywności;
• wpisywania informacji zwrotnej;
• redagowania instrukcji do zadań;
• tworzenia treści lekcji i wpisów w bazach danych.

1. Najważniejsze funkcje

Formatowanie tekstu

Edytor pozwala między innymi:

• stosować pogrubienie i kursywę;
• wybierać nagłówki i inne formaty akapitów;
• tworzyć listy punktowane oraz numerowane;
• ustawiać wyrównanie tekstu;
• zwiększać i zmniejszać wcięcia;
• zmieniać kierunek pisania z lewej do prawej lub z prawej do lewej;
• cofać i ponawiać wykonane operacje;
• usuwać niepotrzebne formatowanie;
• przełączać edytor w tryb pełnoekranowy.

Nie wszystkie przyciski muszą być widoczne w każdym miejscu. Ich dostępność zależy od konfiguracji Moodle, uprawnień użytkownika i typu edytowanej treści. [docs.moodle.org]

Tworzenie odnośników

TinyMCE umożliwia:

• dodawanie linków do stron internetowych;
• tworzenie odnośników do zasobów Moodle;
• edytowanie i usuwanie istniejących linków;
• wyłączenie automatycznej zamiany wpisanego adresu na aktywny odnośnik.

Dobra praktyka polega na nadawaniu linkom opisowych nazw, np. „Pobierz instrukcję zadania”, zamiast stosowania sformułowań „kliknij tutaj”.

Dodawanie obrazów

Za pomocą edytora można:

• przesłać obraz z komputera;
• przeciągnąć go do pola edycji;
• wskazać obraz znajdujący się w repozytorium;
• zmienić jego rozmiar i położenie;
• uzupełnić opis alternatywny;
• oznaczyć obraz jako dekoracyjny.

Opis alternatywny powinien krótko przekazywać informację zawartą na obrazie. Jest istotny dla użytkowników korzystających z czytników ekranu.

Multimedia

TinyMCE pozwala osadzać:

• nagrania audio;
• filmy;
• materiały z obsługiwanych serwisów zewnętrznych;
• pliki multimedialne przechowywane w Moodle.

Materiały mogą zostać przedstawione bezpośrednio w treści za pomocą odtwarzacza, o ile odpowiednie filtry multimedialne są włączone.

Nagrywanie audio, wideo i ekranu

Standardowa funkcja RecordRTC umożliwia nagrywanie dźwięku, obrazu z kamery oraz ekranu bezpośrednio w przeglądarce. Gotowe nagranie można osadzić w aktualnie redagowanej treści. Administrator może określić dozwolone rodzaje nagrań, limit czasu, jakość, rozmiar oraz uprawnione role. [docs.moodle.org]

W Moodle 4.5 istotną nowością jest możliwość tworzenia krótkiego nagrania ekranu z poziomu TinyMCE, np. w poście na forum albo instrukcji do zadania. Funkcja musi być skonfigurowana przez administratora. [docs.moodle.org], [docs.moodle.org]

Tabele

Edytor pozwala wstawiać i modyfikować tabele, w tym:

• dodawać i usuwać wiersze oraz kolumny;
• scalać komórki;
• ustawiać nagłówki;
• definiować właściwości tabeli i komórek.

Tabele powinny służyć do prezentowania danych, a nie do budowania układu całej strony. Dla zapewnienia dostępności należy wskazać wiersz lub kolumnę nagłówkową i unikać nadmiernie złożonych konstrukcji.

Wzory matematyczne

Wbudowany edytor równań umożliwia tworzenie wzorów matematycznych. Dostępność przycisku zależy od konfiguracji filtra notacji matematycznej oraz odpowiedniej wtyczki TinyMCE. [docs.moodle.org]

Treści H5P

Jeżeli funkcja została skonfigurowana, użytkownik może osadzać interaktywne materiały H5P bezpośrednio w redagowanej treści. Mogą to być na przykład interaktywne filmy, prezentacje i ćwiczenia. [docs.moodle.org]

Próbki kodu i znaki specjalne

TinyMCE obsługuje również:

• wstawianie odpowiednio sformatowanych fragmentów kodu;
• dodawanie znaków specjalnych;
• używanie emoji;
• wstawianie daty i godziny;
• dodawanie wybranych elementów HTML.

2. Edycja kodu HTML

Użytkownik posiadający odpowiednie uprawnienia może przejść do widoku kodu źródłowego HTML. Funkcja ta jest przydatna do:

• usuwania błędnego formatowania;
• sprawdzania struktury nagłówków;
• poprawiania tabel;
• osadzania dozwolonych elementów;
• diagnozowania problemów z wyglądem treści.

Moodle może oczyszczać kod HTML i usuwać elementy uznane za niedozwolone lub niebezpieczne. Jest to mechanizm bezpieczeństwa chroniący między innymi przed wstrzykiwaniem skryptów. Nie należy go wyłączać wyłącznie po to, aby umożliwić osadzanie niesprawdzonego kodu.

3. Funkcje dostępności

TinyMCE udostępnia rozwiązania wspierające tworzenie treści dostępnych cyfrowo:

• stosowanie semantycznych nagłówków;
• dodawanie tekstu alternatywnego do obrazów;
• definiowanie nagłówków tabel;
• obsługę za pomocą klawiatury;
• kontrolę dostępności;
• tryb pełnoekranowy;
• współpracę z technologiami asystującymi.

Edytor posiada rozbudowaną obsługę klawiatury, obejmującą przemieszczanie się między paskiem narzędzi, menu, oknami dialogowymi i obszarem treści. [docs.moodle.org]

4. Sprawdzanie pisowni

W standardowej wersji TinyMCE kontrola pisowni może być realizowana przez przeglądarkę internetową. Sposób jej uruchomienia zależy od używanej przeglądarki i systemu operacyjnego. Zaawansowane narzędzia językowe mogą być dostępne w komercyjnej wersji TinyMCE Premium. [docs.moodle.org]

5. Funkcje sztucznej inteligencji w Moodle 4.5

Moodle 4.5 może udostępniać w TinyMCE generowanie tekstu i obrazów z wykorzystaniem systemu AI. Funkcja jest widoczna tylko wtedy, gdy administrator skonfiguruje dostawcę AI, włączy odpowiednie działania oraz przyzna użytkownikowi wymagane uprawnienia. [docs.moodle.org], [docs.moodle.org]

Treści wygenerowane przez AI należy zawsze:

• sprawdzić pod względem poprawności;
• dostosować do celu dydaktycznego;
• zweryfikować pod kątem praw autorskich;
• skontrolować pod względem uprzedzeń i błędów;
• oznaczyć zgodnie z zasadami obowiązującymi w instytucji;
• sprawdzić pod kątem ochrony danych osobowych.

Do poleceń dla AI nie należy wprowadzać danych studentów ani innych informacji poufnych.

6. Konfiguracja edytora

Administrator zarządza edytorami w obszarze:

Administracja serwisu → Wtyczki → Edytory tekstu → Zarządzaj edytorami

Może tam:

• włączyć lub wyłączyć poszczególne edytory;
• określić ich kolejność;
• ustawić TinyMCE jako edytor domyślny;
• konfigurować wtyczki edytora.

Jeżeli w serwisie aktywowano kilka edytorów, użytkownik może wybrać preferowany edytor w ustawieniach własnego konta:

Menu użytkownika → Preferencje → Preferencje edytora. [docs.moodle.org], [docs.moodle.org], [docs.moodle.org]

7. Popularne rozszerzenia

Możliwości TinyMCE można poszerzać za pomocą dodatkowych wtyczek, między innymi do:

• zaawansowanej edycji kodu HTML;
• importowania dokumentów programu Word;
• podglądu sformatowanej treści;
• tworzenia pytań typu Cloze;
• wstawiania treści specjalistycznych;
• rozbudowanej edycji wzorów i kodu programistycznego.

Przykładem jest Source Code Pro, który rozszerza edycję kodu źródłowego o funkcje oparte na CodeMirror, takie jak podświetlanie składni, motywy i wygodniejsza nawigacja. Deklaruje obsługę Moodle 4.5, ale przed instalacją administrator powinien sprawdzić zgodność konkretnego wydania, historię aktualizacji oraz zakres przetwarzania danych. [marketplac...moodle.com]

8. Dobre praktyki

1. Używaj stylów nagłówków zamiast ręcznego powiększania i pogrubiania tekstu.
2. Zachowuj prawidłową hierarchię: nagłówek poziomu 2, następnie poziomu 3 itd.
3. Nie używaj wyłącznie koloru do przekazywania ważnych informacji.
4. Dodawaj opisy alternatywne do obrazów informacyjnych.
5. Stosuj opisowe nazwy odnośników.
6. Unikaj wklejania tekstu z nadmiarem formatowania z Worda lub stron internetowych.
7. Używaj tabel wyłącznie do danych tabelarycznych.
8. Kompresuj obrazy i nagrania przed osadzeniem.
9. Nie wklejaj niesprawdzonego kodu HTML.
10. Przed zapisaniem sprawdź materiał na komputerze i urządzeniu mobilnym.

9. Typowe problemy

Problem	Możliwa przyczyna i rozwiązanie
Brakuje przycisku na pasku	Wtyczka może być wyłączona, funkcja może wymagać uprawnienia albo być niedostępna w danym kontekście.
Nie działa kamera lub mikrofon	Należy sprawdzić uprawnienia przeglądarki, użycie HTTPS oraz ustawienia RecordRTC.
Nagranie kończy się zbyt szybko	Trzeba sprawdzić limit czasu, limit przesyłania plików i ustawienia serwera. [docs.moodle.org]
Obraz nie jest przesyłany	Przyczyną może być przekroczony limit pliku, niedozwolony format lub brak uprawnienia do osadzania plików.
Formatowanie po wklejeniu wygląda źle	Warto wkleić treść jako zwykły tekst, a następnie sformatować ją ponownie w TinyMCE.
Kod HTML znika po zapisaniu	Moodle prawdopodobnie usunął niedozwolony element w ramach ochrony bezpieczeństwa.
Edytor nie jest widoczny	Należy sprawdzić preferencje użytkownika, konfigurację edytorów oraz działanie rozszerzeń przeglądarki.

Podsumowanie

TinyMCE w Moodle 4.5 jest rozbudowanym edytorem służącym nie tylko do formatowania tekstu, ale także do osadzania obrazów, multimediów, nagrań, tabel, równań i treści H5P. W wersji 4.5 wyróżniają się funkcje nagrywania ekranu i opcjonalnej integracji z AI. Najważniejszymi zasadami korzystania z edytora są poprawna struktura treści, dostępność cyfrowa, ostrożność przy wklejaniu kodu oraz ochrona danych użytkowników.