Moduły Moodle 4.5: Frekwencja, Zbiorowe zapisy, Grupy i grupowanie i Rejestrowanie obecności
Wszystkie cztery rozwiązania są dodatkowymi wtyczkami, ale realizują różne zadania. Frekwencja służy do prowadzenia list obecności, Zbiorowe zapisy do masowego zapisywania użytkowników, Grupy i grupowanie do organizowania zapisów do grup, a Rejestrowanie obecności do szacowania czasu aktywności w kursie.
1. Frekwencja
Charakterystyka
Frekwencja to moduł aktywności pozwalający prowadzącemu prowadzić elektroniczną listę obecności. Jest przeznaczony przede wszystkim do kursów stacjonarnych i hybrydowych, w których uczestnicy biorą udział w wykładach, ćwiczeniach, laboratoriach lub konsultacjach. Wtyczka może zastąpić albo uzupełnić papierową listę obecności. [marketplac...moodle.com]
Nie jest elementem standardowej instalacji Moodle 4.5. Musi zostać zainstalowana i skonfigurowana przez administratora.
Najważniejsze funkcje
- tworzenie pojedynczych i cyklicznych sesji zajęć;
- rejestrowanie obecności dla określonej daty i godziny;
- definiowanie statusów obecności;
- przypisywanie punktów poszczególnym statusom;
- dodawanie komentarzy do wpisów;
- uwzględnianie wyników w dzienniku ocen;
- prowadzenie obecności z podziałem na grupy;
- eksport danych do programu Microsoft Excel lub pliku tekstowego;
- udostępnianie studentom raportu ich własnej frekwencji;
- możliwość samodzielnego potwierdzania obecności przez studentów;
- generowanie raportów dla prowadzącego.
Domyślne statusy to: obecny, nieobecny, spóźniony i nieobecność usprawiedliwiona. Prowadzący może je dostosować do zasad obowiązujących w kursie. [marketplac...moodle.com]
Przykład zastosowania
Prowadzący tworzy cotygodniowe sesje dla laboratorium. Podczas zajęć oznacza każdego studenta jako obecnego, nieobecnego, spóźnionego lub usprawiedliwionego. Na koniec semestru może pobrać raport i uwzględnić frekwencję w ocenie końcowej.
Zalety
- odpowiada tradycyjnej liście obecności;
- odnotowuje udział w konkretnych zajęciach;
- może działać z grupami;
- umożliwia punktowanie obecności;
- oferuje raporty i eksport danych;
- jest popularnym i aktywnie rozwijanym dodatkiem.
Ograniczenia i ryzyko
Samodzielne potwierdzanie obecności przez studentów może być podatne na nadużycia, np. przekazanie kodu osobie nieobecnej. Należy stosować krótkie okno czasowe, zmienne hasła lub kody, a w razie potrzeby dodatkową kontrolę prowadzącego.
W Moodle Marketplace dostępny jest również blok Frekwencja, który zapewnia prowadzącym szybki dostęp do sesji i raportów, a studentom do ich indywidualnego podsumowania frekwencji. [marketplac...moodle.com]
2. Zbiorowe zapisy
Charakterystyka
Zbiorowe zapisy jest lokalną wtyczką administracyjno-organizacyjną służącą do zbiorowego zapisywania istniejących kont użytkowników do kursu za pomocą pliku CSV.
Po instalacji wtyczka dodaje do administracji kursu funkcję zbiorowych zapisów. Pozwala prowadzącemu wykonać operację samodzielnie, bez przekazywania listy administratorowi platformy. [marketplac...moodle.com]
Najważniejsze funkcje
- masowe zapisywanie istniejących użytkowników do kursu;
- identyfikowanie użytkowników przez nazwę użytkownika, adres e-mail lub numer identyfikacyjny;
- przypisywanie osób do grup na podstawie danych w pliku CSV;
- możliwość automatycznego tworzenia brakujących grup;
- możliwość automatycznego tworzenia grupowań;
- obsługa różnych grup w poszczególnych wierszach pliku;
- generowanie informacji o powodzeniu i błędach importu.
Plik CSV powinien zawierać w pierwszej kolumnie unikatowy identyfikator użytkownika. W drugiej, opcjonalnej kolumnie można podać nazwę grupy. Pierwszy wiersz pliku musi być obecny, ale jego zawartość jest pomijana przez wtyczkę. [marketplac...moodle.com]
Przykład zastosowania
Dziekanat lub prowadzący otrzymuje listę 120 studentów w arkuszu. Po przygotowaniu pliku CSV może jednym importem:
- zapisać studentów do kursu;
- przypisać ich do grup laboratoryjnych;
- automatycznie utworzyć brakujące grupy.
Zalety
- ogranicza ręczne dodawanie użytkowników;
- oszczędza czas przy dużych kursach;
- pozwala jednocześnie tworzyć przypisania grupowe;
- zmniejsza zależność prowadzącego od administratora;
- dobrze nadaje się do importów z systemów dziekanatowych.
Ograniczenia
- użytkownicy muszą już posiadać konta w Moodle;
- błędny identyfikator może spowodować pominięcie użytkownika;
- niepoprawna nazwa grupy może utworzyć niechcianą grupę;
- format i kodowanie pliku CSV muszą być zgodne z wymaganiami wtyczki;
- nie jest to mechanizm samodzielnego wyboru grupy przez studenta;
- szerokie udostępnienie tej funkcji może prowadzić do nieuprawnionych zapisów.
Dobre praktyki
- Przed importem wykonać kopię aktualnej listy uczestników.
- Stosować stabilny identyfikator, najlepiej numer identyfikacyjny użytkownika.
- Używać jednoznacznych nazw grup.
- Przetestować import na kilku rekordach.
- Sprawdzić separator, kodowanie i nagłówek pliku CSV.
- Nie przechowywać pliku z danymi osobowymi dłużej, niż jest to konieczne.
- Ograniczyć uprawnienie do masowego zapisywania do zaufanych ról.
- Po imporcie sprawdzić liczbę uczestników oraz członkostwo w grupach.
3. Grupy i grupowanie
Charakterystyka
Grupy i grupowanie jest rozbudowanym modułem aktywności do tworzenia grup i zarządzania zapisami grupowymi. Prowadzący może utworzyć grupy, a następnie pozwolić studentom samodzielnie zapisywać się do nich, wypisywać się albo dołączać do list oczekujących. [moodle.org], [moodle.org]
W przeciwieństwie do Zbiorowe zapisy nie służy przede wszystkim do importowania osób do kursu. Jego zadaniem jest zorganizowanie podziału uczestników już zapisanych do danego kursu.
Najważniejsze funkcje
- tworzenie i zarządzanie grupami;
- samodzielny zapis studentów;
- samodzielne wypisanie się z grupy;
- określanie maksymalnej liczby osób;
- prowadzenie list oczekujących;
- obsługa zmiany grupy;
- import uczestników;
- zarządzanie zapisami przez prowadzącego;
- przeciąganie i upuszczanie grup;
- edytowanie nazw grup;
- pobieranie danych do arkusza;
- możliwość powiązania zapisów z ukończeniem aktywności.
Dla Moodle 4.5 przeznaczona jest wersja 4.5.2. Wprowadziła ona m.in. nową stronę startową i administracyjną, nowy ekran tworzenia grup oraz poprawki dotyczące kolejek, usuwania grup, edycji nazw i przeciągania grup. [moodle.org], [moodle.org]
Przykład zastosowania
W kursie znajduje się sześć terminów laboratorium, po 15 miejsc każdy. Studenci samodzielnie wybierają termin. Po wyczerpaniu miejsc mogą zapisać się na listę oczekujących. Po zwolnieniu miejsca prowadzący rozpatruje kolejkę lub przenosi odpowiednią osobę.
Zalety
- rozbudowana obsługa zapisów do grup;
- możliwość stosowania list oczekujących;
- samodzielna rejestracja i rezygnacja;
- kontrola liczebności grup;
- możliwość tworzenia grup z poziomu aktywności;
- odpowiedni do zapisów na zajęcia, warsztaty i projekty;
- dedykowane wydanie dla Moodle 4.5.
Ograniczenia
- wymaga instalacji dodatkowej wtyczki;
- jest bardziej rozbudowany niż prosty moduł wyboru grupy;
- nie służy do zapisywania nowych użytkowników do kursu;
- nie prowadzi listy obecności;
- zmiany grup po rozpoczęciu pracy mogą wpłynąć na fora, zadania grupowe i oceny;
- skład grup i list oczekujących może ujawniać informacje organizacyjne o innych osobach.
Dobre praktyki
- ustawić jednoznaczny termin rozpoczęcia i zakończenia zapisów;
- określić minimalną i maksymalną liczbę osób;
- ustalić zasady obsługi listy oczekujących;
- wyłączyć możliwość zmiany grup po rozpoczęciu pracy;
- poinformować studentów, czy skład grup jest widoczny;
- sprawdzić wpływ przenoszenia studentów na zadania grupowe;
- przed aktualizacją przetestować zgodność wtyczki i jej zależności.
4. Rejestrowanie obecności
Charakterystyka
Rejestrowanie obecności służy do automatycznego szacowania czasu, jaki użytkownik spędził w kursie Moodle. Może śledzić aktywność w jednym kursie, kursach należących do tej samej kategorii albo kursach połączonych mechanizmem metakursu. [marketplac...moodle.com]
Mimo podobnej nazwy nie jest powiązany funkcjonalnie z modułem Frekwencja. Rejestrowanie obecności oblicza czas aktywności online, natomiast Frekwencja dokumentuje obecność podczas konkretnych zajęć. [marketplac...moodle.com], [marketplac...moodle.com]
Najważniejsze funkcje
- automatyczne śledzenie aktywności online;
- obliczanie orientacyjnego czasu spędzonego w kursie;
- opcjonalne zgłaszanie sesji pracy offline przez użytkownika;
- raport zbiorczy według użytkownika;
- raport szczegółowy na poziomie sesji;
- drukowanie raportów;
- śledzenie aktywności w grupie powiązanych kursów;
- warunek ukończenia oparty na minimalnym czasie;
- kontrola dostępu do raportów przez system ról i uprawnień.
Wtyczka deklaruje obsługę wersji Moodle od 2.1 do 4.5. Jej ostatnie wskazane wydanie pochodzi z 9 kwietnia 2025 r. [marketplac...moodle.com]
Przykład zastosowania
W kursie e-learningowym wymagane jest udokumentowanie minimalnej liczby godzin pracy. Moduł tworzy raport czasu aktywności, który może być wykorzystany jako informacja pomocnicza obok ukończonych materiałów, zadań i testów.
Zalety
- automatyczne gromadzenie danych;
- możliwość raportowania czasu na poziomie sesji;
- obsługa wielu powiązanych kursów;
- możliwość rejestrowania pracy offline;
- warunek ukończenia oparty na minimalnym czasie.
Najważniejsze ograniczenie
Moduł mierzy aktywność techniczną, a nie faktyczne uczenie się. Otwarta karta przeglądarki nie musi oznaczać aktywnej pracy. Z kolei czytanie pobranego dokumentu lub wykonywanie zadania poza Moodle może nie zostać automatycznie zarejestrowane.
Czas zarejestrowany przez moduł nie powinien być jedyną podstawą:
- zaliczenia kursu;
- oceny zaangażowania;
- potwierdzenia obecności na zajęciach;
- oceny efektów uczenia się;
- podejmowania decyzji dyscyplinarnych.
Bezpieczeństwo i prywatność
Szczegółowe raporty aktywności mogą służyć do profilowania zachowania użytkowników. Dostęp powinien być ograniczony do upoważnionych osób, a uczestnicy powinni zostać poinformowani o celu, zakresie i czasie przechowywania danych.
5. Tabela porównawcza
| Kryterium | Frekwencja | Zbiorowe zapisy | Grupy i grupowanie | Rejestrowanie obecności |
| Główny cel | Lista obecności | Masowy zapis do kursu | Zapisy do grup | Pomiar czasu aktywności |
| Typ wtyczki | Aktywność | Wtyczka lokalna | Aktywność | Aktywność |
| Działa na użytkownikach już zapisanych do kursu | Tak | Nie zawsze, zapisuje ich do kursu | Tak | Tak |
| Tworzy sesje zajęć | Tak | Nie | Nie | Techniczne sesje aktywności |
| Obsługuje grupy | Tak | Tak, przez import CSV | Tak, jest to główna funkcja | Ograniczenie zależne od konfiguracji |
| Samodzielna rejestracja studenta | Potwierdzenie obecności | Nie | Zapis do grupy | Zgłoszenie pracy offline |
| Lista oczekujących | Nie | Nie | Tak | Nie |
| Eksport raportów | Tak | Raport importu | Tak | Tak |
| Może wpływać na ukończenie | Tak | Pośrednio | Tak | Tak, przez minimalny czas |
| Najlepsze zastosowanie | Wykłady i laboratoria | Import list z systemu zewnętrznego | Wybór grup lub terminów | Kursy całkowicie online |
6. Najważniejsze różnice
Frekwencja a Rejestrowanie obecności
- Frekwencja odpowiada na pytanie: czy student był obecny na konkretnych zajęciach?
- Rejestrowanie obecności odpowiada na pytanie: jaki czas aktywności zarejestrowano w kursie?
- Pierwszy moduł opiera się na sesjach zajęć i statusach obecności.
- Drugi opiera się na logach i technicznym wyliczeniu czasu.
- Moduły nie powinny być stosowane zamiennie. [marketplac...moodle.com], [marketplac...moodle.com]
Zbiorowe zapisy a Grupy i grupowanie
- Zbiorowe zapisy zapisuje wiele istniejących kont do kursu i opcjonalnie przydziela je do grup na podstawie pliku CSV. [marketplac...moodle.com]
- Grupy i grupowanie pozwala osobom już uczestniczącym w kursie samodzielnie wybierać grupy oraz listy oczekujących. [moodle.org]
- Zbiorowe zapisy jest narzędziem importowym dla prowadzącego.
- Grupy i grupowanie jest aktywnością organizującą proces zapisów studentów.
7. Rekomendacje dla Moodle 4.5
- Do prowadzenia listy obecności na konkretnych zajęciach należy wybrać Frekwencja.
- Do jednorazowego zapisania dużej grupy użytkowników na podstawie pliku CSV najlepiej zastosować Zbiorowe zapisy.
- Do samodzielnego wyboru grup, terminów i list oczekujących należy użyć Grupy i grupowanie.
- Do pomocniczego raportowania czasu aktywności online można wykorzystać Rejestrowanie obecności, ale nie jako jedyny dowód obecności lub pracy.
Przed instalacją każdej wtyczki należy sprawdzić zgodność konkretnego wydania z Moodle 4.5, wykonać kopię zapasową, przetestować aktualizację poza środowiskiem produkcyjnym oraz zweryfikować uprawnienia, politykę prywatności i sposób usuwania danych.