Forum, głosowanie, kwestionariusz i opinia zwrotna

Moduły Moodle: Forum, Głosowanie, Kwestionariusz i Opinia zwrotna

W Moodle 4.5 wymienione aktywności służą do komunikacji oraz zbierania odpowiedzi od uczestników. Różnią się jednak celem: Forum umożliwia dyskusję, Głosowanie pozwala szybko wybrać jedną lub kilka opcji, natomiast Kwestionariusz i Opinia zwrotna służą do prowadzenia bardziej rozbudowanych ankiet.

Ważne rozróżnienie: Forum, Głosowanie oraz Opinia zwrotna są standardowymi aktywnościami Moodle. Kwestionariusz jest popularną wtyczką dodatkową i wymaga instalacji przez administratora.

1. Forum

Charakterystyka

Forum jest aktywnością komunikacyjną, w której prowadzący i uczestnicy zamieszczają wypowiedzi w ramach tematów, czyli wątków dyskusyjnych. Do postów można dodawać obrazy, pliki i multimedia. Wypowiedzi mogą być oceniane przez prowadzącego, a po odpowiednim skonfigurowaniu również przez innych uczestników. [docs.moodle.org]

Forum umożliwia komunikację asynchroniczną. Uczestnicy nie muszą być dostępni w tym samym czasie.

Najważniejsze funkcje

  • tworzenie tematów i odpowiedzi;
  • dołączanie plików, obrazów, nagrań i innych multimediów;
  • subskrybowanie całego forum lub wybranych dyskusji;
  • powiadamianie o nowych postach;
  • śledzenie przeczytanych i nieprzeczytanych wypowiedzi;
  • przypinanie, wyróżnianie i blokowanie dyskusji;
  • ustawianie terminów przesyłania wypowiedzi;
  • automatyczne blokowanie nieaktywnych dyskusji;
  • stosowanie grup oddzielnych lub widocznych;
  • ocenianie całego forum lub poszczególnych postów;
  • określanie warunków ukończenia, np. liczby rozpoczętych dyskusji i odpowiedzi. [docs.moodle.org], [docs.moodle.org], [docs.moodle.org]

Rodzaje forum

  1. Forum standardowe do użytku ogólnego
    Każdy uczestnik może tworzyć wiele tematów i odpowiadać na wypowiedzi innych.
  2. Każdy rozpoczyna jeden temat
    Każda osoba może utworzyć tylko jedną dyskusję, ale może odpowiadać w innych wątkach.
  3. Jedna prosta dyskusja
    Prowadzący tworzy jeden temat, a uczestnicy zamieszczają odpowiedzi. Ten typ nie współpracuje prawidłowo z trybem oddzielnych grup.
  4. Forum pytań i odpowiedzi
    Uczestnik musi najpierw opublikować własną odpowiedź, zanim zobaczy odpowiedzi pozostałych osób.
  5. Forum standardowe w formacie bloga
    Tematy są prezentowane w formie wpisów przypominających blog. [docs.moodle.org]

Typowe zastosowania

  • dyskusje problemowe;
  • konsultacje z prowadzącym;
  • forum organizacyjne;
  • wymiana doświadczeń;
  • wzajemna ocena prac;
  • prezentowanie projektów;
  • udzielanie odpowiedzi na pytania uczestników;
  • budowanie społeczności kursu.

Zalety

  • wspiera współpracę oraz refleksję;
  • zachowuje historię rozmowy;
  • pozwala na przemyślane odpowiedzi;
  • może być oceniane;
  • umożliwia komunikację w grupach;
  • pozwala załączać materiały.

Ograniczenia

  • duża liczba postów może utrudnić odnalezienie najważniejszych informacji;
  • wymaga moderowania;
  • wymuszona subskrypcja może powodować dużą liczbę powiadomień;
  • nie nadaje się do szybkiego, prostego głosowania;
  • odpowiedzi uczestników nie są anonimowe.

Dobre praktyki

  • określić cel forum i zasady dyskusji;
  • utworzyć osobne forum organizacyjne i merytoryczne;
  • używać opisowych nazw tematów;
  • podać kryteria oceniania przed rozpoczęciem dyskusji;
  • ograniczyć rozmiar załączników;
  • nie wymuszać subskrypcji bez wyraźnej potrzeby;
  • regularnie moderować wypowiedzi;
  • stosować grupy, gdy liczba uczestników jest duża;
  • przypinać regulamin i najważniejsze komunikaty;
  • poinformować uczestników, kto ma dostęp do ich wypowiedzi.

2. Głosowanie

Charakterystyka

Głosowanie, w angielskiej wersji określane jako Choice, pozwala prowadzącemu zadać jedno pytanie i przedstawić zestaw gotowych odpowiedzi. Uczestnik wybiera jedną lub, jeżeli prowadzący na to zezwoli, kilka opcji. [docs.moodle.org]

Jest to najprostsza aktywność do szybkiego zbierania decyzji lub deklaracji.

Najważniejsze funkcje

  • wybór jednej albo kilku odpowiedzi;
  • możliwość zmiany wcześniej udzielonej odpowiedzi;
  • ustawienie daty rozpoczęcia i zakończenia;
  • ograniczenie liczby osób przypisanych do każdej opcji;
  • pokazanie liczby pozostałych miejsc;
  • prezentowanie wyników przed głosowaniem, po oddaniu głosu, po zamknięciu albo przez cały czas;
  • prezentowanie wyników imiennie lub anonimowo;
  • wskazanie osób, które nie udzieliły odpowiedzi;
  • pobieranie wyników;
  • możliwość wprowadzenia wyboru za uczestnika przez prowadzącego. [docs.moodle.org], [docs.moodle.org]

Przy pracy w grupach limit odpowiedzi może być liczony osobno dla każdej grupy. [docs.moodle.org]

Typowe zastosowania

  • wybór terminu spotkania;
  • zapisy do grup projektowych;
  • wybór tematu prezentacji;
  • szybki sondaż opinii;
  • diagnoza wiedzy wstępnej;
  • sprawdzenie gotowości do kolejnego etapu;
  • głosowanie nad kierunkiem realizacji zajęć;
  • przydział miejsc na warsztaty.

Zalety

  • bardzo prosta konfiguracja;
  • szybkie udzielenie odpowiedzi;
  • natychmiastowy podgląd wyników;
  • możliwość ograniczenia liczby miejsc;
  • dobre działanie na urządzeniach mobilnych;
  • możliwość zastosowania jako prostego systemu zapisów.

Ograniczenia

  • obsługuje zasadniczo jedno pytanie;
  • nie umożliwia tworzenia rozbudowanej ankiety;
  • nie zawiera pytań otwartych i skal w ramach jednego głosowania;
  • nie służy do prowadzenia dyskusji;
  • nie zastępuje formalnego systemu rejestracji na wydarzenia.

Ważne ustawienie

Jeżeli prowadzący włączy limit liczby odpowiedzi, ale pozostawi limit równy zero, wszystkie opcje zostaną przedstawione jako niedostępne. Każdej opcji trzeba przypisać wartość większą od zera. [docs.moodle.org], [docs.moodle.org]

Dobre praktyki

  • formułować jednoznaczne pytanie;
  • wyjaśnić, czy wynik ma charakter wiążący;
  • poinformować, czy odpowiedzi są widoczne imiennie;
  • ustawić termin zamknięcia;
  • umożliwić zmianę odpowiedzi, jeżeli decyzja nie musi być ostateczna;
  • sprawdzić działanie limitów przed udostępnieniem aktywności;
  • wskazać, co stanie się po wyczerpaniu miejsc;
  • nie używać głosowania do zbierania danych wrażliwych.

3. Kwestionariusz

Charakterystyka

Kwestionariusz, czyli wtyczka Questionnaire, służy do tworzenia rozbudowanych ankiet składających się z wielu pytań. Nie jest elementem standardowej instalacji Moodle 4.5. Administrator musi pobrać, zainstalować i skonfigurować odpowiednią wtyczkę.

Wydanie 4.4.0 wtyczki zadeklarowano jako zgodne z Moodle 4.4 i Moodle 4.5. Wprowadzono w nim między innymi automatyczne usuwanie odpowiedzi po określonym czasie, usprawnienia raportów, sortowanie według nazwiska i daty przesłania oraz poprawki dostępności i działania mobilnego. [moodle.org]

Najważniejsze funkcje

W zależności od wersji wtyczki dostępne są między innymi:

  • pytania jednokrotnego i wielokrotnego wyboru;
  • odpowiedzi tak/nie;
  • krótkie i dłuższe odpowiedzi tekstowe;
  • pytania liczbowe;
  • skale i macierze ocen;
  • suwaki;
  • pytania zależne od wcześniejszych odpowiedzi;
  • podział formularza na sekcje;
  • ustawienie anonimowości;
  • zapisywanie nieukończonego formularza;
  • wielokrotne wypełnianie ankiety;
  • podgląd odpowiedzi przez uczestnika;
  • rozbudowane raporty;
  • eksport wyników;
  • tworzenie ankiet na podstawie wcześniej przygotowanych szablonów.

Typowe zastosowania

  • rozbudowane badania ankietowe;
  • samoocena uczestników;
  • diagnoza potrzeb szkoleniowych;
  • ewaluacja programu;
  • badania dotyczące jakości kursu;
  • ankiety z pytaniami warunkowymi;
  • dłuższe formularze badawcze;
  • cykliczne ankiety przeprowadzane w wielu kursach.

Zalety

  • szeroki wybór rodzajów pytań;
  • większa elastyczność niż w module Opinia zwrotna;
  • obsługa rozbudowanych ankiet;
  • możliwość stosowania warunków i zależności;
  • przydatne raporty i eksport odpowiedzi;
  • możliwość ponownego wykorzystania przygotowanych konstrukcji.

Ograniczenia i zagrożenia

  • wymaga instalacji dodatkowej wtyczki;
  • aktualizacja Moodle może wymagać wcześniejszego sprawdzenia zgodności dodatku;
  • rozbudowane kwestionariusze są trudniejsze w konfiguracji;
  • administrator odpowiada za aktualizacje bezpieczeństwa wtyczki;
  • duża liczba pytań może zniechęcać respondentów;
  • opcja anonimowości musi zostać sprawdzona w praktyce, a nie tylko zadeklarowana w instrukcji.

Dobre praktyki administracyjne

Przed zastosowaniem Questionnaire w Moodle 4.5 należy:

  1. sprawdzić dokładną zgodność wersji wtyczki;
  2. przetestować aktualizację w środowisku testowym;
  3. wykonać kopię zapasową;
  4. sprawdzić uprawnienia do przeglądania i eksportowania odpowiedzi;
  5. zweryfikować działanie w aplikacji mobilnej;
  6. ustalić okres przechowywania danych;
  7. aktualizować dodatek po publikacji poprawek bezpieczeństwa;
  8. przetestować ankietę przy użyciu konta uczestnika.

4. Opinia zwrotna

Charakterystyka

Opinia zwrotna, czyli Feedback, jest standardową aktywnością pozwalającą tworzyć ankiety i zbierać odpowiedzi uczestników. Jest szczególnie przydatna do ewaluacji kursu, zajęć lub sposobu prowadzenia szkolenia. [docs.moodle.org]

Nazwa modułu może być myląca. Nie służy on przede wszystkim do przekazywania indywidualnej informacji zwrotnej studentowi, lecz do zbierania opinii od respondentów.

Najważniejsze funkcje

  • ankieta z wieloma pytaniami;
  • pytania jednokrotnego i wielokrotnego wyboru;
  • krótkie oraz długie odpowiedzi tekstowe;
  • pytania liczbowe;
  • skale ocen;
  • etykiety i podziały stron;
  • pytania wymagane i opcjonalne;
  • odpowiedzi anonimowe lub imienne;
  • jednokrotne albo wielokrotne przesyłanie odpowiedzi;
  • ustawienie czasu dostępności;
  • wyświetlanie strony podziękowania po przesłaniu;
  • przekierowanie użytkownika pod wskazany adres;
  • analiza zbiorcza odpowiedzi;
  • podgląd odpowiedzi indywidualnych;
  • graficzna prezentacja wyników pytań wyboru;
  • eksport wyników do arkusza kalkulacyjnego;
  • używanie szablonów pytań. [docs.moodle.org], [docs.moodle.org], [docs.moodle.org]

Typowe zastosowania

  • ankieta ewaluacyjna po zajęciach;
  • ocena jakości materiałów;
  • badanie satysfakcji uczestników;
  • zgłaszanie problemów organizacyjnych;
  • formularz refleksji po wykonaniu zadania;
  • ankieta przed i po szkoleniu;
  • zebranie sugestii dotyczących kolejnych zajęć;
  • anonimowe zgłoszenie potrzeb szkoleniowych.

Zalety

  • jest częścią standardowego Moodle;
  • nie wymaga instalowania dodatku;
  • obsługuje wiele pytań;
  • może zbierać odpowiedzi anonimowe;
  • udostępnia analizę zbiorczą i eksport wyników;
  • nadaje się do typowych ankiet ewaluacyjnych;
  • można przygotować komunikat wyświetlany po przesłaniu ankiety. [docs.moodle.org], [docs.moodle.org]

Ograniczenia

  • mniejsza liczba zaawansowanych typów pytań niż w Questionnaire;
  • ograniczone mechanizmy zależności między pytaniami;
  • nie służy do prowadzenia rozmowy;
  • nie jest narzędziem egzaminacyjnym;
  • nie zapewnia rozbudowanej analizy statystycznej;
  • przy bardzo złożonych badaniach może być niewystarczająca.

Dobre praktyki

  • określić cel ankiety przed tworzeniem pytań;
  • ograniczyć liczbę pytań do niezbędnego minimum;
  • oddzielić pytania obowiązkowe od opcjonalnych;
  • unikać pytań sugerujących odpowiedź;
  • poinformować, czy ankieta jest anonimowa;
  • wyjaśnić, kto będzie analizował wyniki;
  • nie zbierać danych osobowych bez uzasadnienia;
  • ustalić okres przechowywania odpowiedzi;
  • przetestować eksport przed rozpoczęciem właściwego badania;
  • po zakończeniu ankiety przekazać uczestnikom podsumowanie podjętych działań.

5. Porównanie modułów

Kryterium Forum Głosowanie Kwestionariusz Opinia zwrotna
Podstawowy cel Dyskusja i wymiana wiedzy Szybki wybór lub decyzja Rozbudowane badanie ankietowe Ankieta i ewaluacja
Element standardowy Moodle 4.5 Tak Tak Nie, wtyczka dodatkowa Tak
Liczba pytań Tematy i wypowiedzi, nie pytania ankietowe Jedno pytanie Wiele pytań Wiele pytań
Odpowiedzi otwarte Tak, jako posty Nie Tak Tak
Jedna lub wiele opcji Nie dotyczy Tak Tak Tak
Dyskusja między uczestnikami Tak Nie Nie Nie
Anonimowość Nie Wyniki mogą być ukryte lub prezentowane anonimowo Tak, zależnie od konfiguracji Tak
Ocenianie Tak Zasadniczo nie Zasadniczo nie Zasadniczo nie
Limity miejsc Nie bezpośrednio Tak Nie jest główną funkcją Nie jest główną funkcją
Warunkowe pytania Nie dotyczy Nie Tak, zależnie od wersji Ograniczone
Analiza wyników Oceny i raporty aktywności Liczby i procenty Rozbudowane raporty Analiza zbiorcza i odpowiedzi indywidualne
Eksport wyników Możliwości zależą od raportu Tak Tak Tak
Najlepsze zastosowanie Debata i współpraca Szybka decyzja Złożona ankieta Standardowa ewaluacja

6. Jak dobrać właściwy moduł?

Wybierz Forum, gdy:

  • uczestnicy mają dyskutować;
  • odpowiedzi mają być widoczne dla innych;
  • potrzebne są komentarze i dalsza wymiana zdań;
  • aktywność ma być oceniana;
  • ważna jest współpraca między uczestnikami.

Wybierz Głosowanie, gdy:

  • potrzebujesz odpowiedzi na jedno pytanie;
  • uczestnicy mają wybrać termin, temat lub grupę;
  • należy ograniczyć liczbę miejsc;
  • wynik powinien być dostępny natychmiast;
  • nie potrzebujesz pytań otwartych.

Wybierz Kwestionariusz, gdy:

  • ankieta jest rozbudowana;
  • potrzebujesz wielu typów pytań;
  • potrzebne są pytania zależne;
  • ankieta ma być wykorzystywana wielokrotnie;
  • administrator może bezpiecznie utrzymywać dodatkową wtyczkę.

Wybierz Opinię zwrotną, gdy:

  • potrzebujesz standardowej ankiety bez instalowania dodatków;
  • prowadzisz ewaluację zajęć lub kursu;
  • odpowiedzi mają być anonimowe;
  • wystarczą podstawowe typy pytań;
  • potrzebujesz analizy zbiorczej oraz eksportu danych.

7. Bezpieczeństwo i ochrona danych

We wszystkich czterech modułach należy przestrzegać kilku zasad:

  1. Minimalizacja danych
    Zbierać wyłącznie informacje niezbędne do wskazanego celu.
  2. Przejrzystość
    Poinformować uczestników, kto zobaczy odpowiedzi, jak długo będą przechowywane i do czego zostaną wykorzystane.
  3. Kontrola uprawnień
    Sprawdzić role prowadzących, uczestników i osób mogących eksportować dane.
  4. Anonimowość
    Nie nazywać ankiety anonimową, jeżeli konfiguracja, logi lub dodatkowe dane pozwalają łatwo zidentyfikować respondenta.
  5. Eksport danych
    Pobrane arkusze należy przechowywać w zabezpieczonej lokalizacji, ponieważ znajdują się już poza kontrolą uprawnień Moodle.
  6. Aktualizacje wtyczek
    W przypadku Questionnaire trzeba regularnie instalować aktualizacje oraz kontrolować zgodność z Moodle 4.5.
  7. Test roli uczestnika
    Przed udostępnieniem aktywności należy sprawdzić ją z perspektywy zwykłego uczestnika, szczególnie widoczność wyników i danych innych osób.

Podsumowanie

  • Forum służy przede wszystkim do komunikacji i dyskusji.
  • Głosowanie umożliwia szybkie udzielenie odpowiedzi na jedno pytanie.
  • Kwestionariusz jest dodatkową wtyczką przeznaczoną do bardziej złożonych ankiet.
  • Opinia zwrotna jest standardowym i najbezpieczniejszym organizacyjnie wyborem dla typowej ewaluacji zajęć w Moodle 4.5.
Szukaj
forum
głosowanie
kwestionariusz
opinia zwrotna